Cnsdnz's Blog

Yazar Arşivi


Posted on: Aralık 30, 2009

Fondue History

The Swiss Tradition
Each component of a traditional Swiss fondue plays an import role.  Most recipes we see for “traditional” Swiss style fondue are a combination of two cheeses, Gruyere and Emmenthaler.  These two cheeses are combined because either cheese alone would produce either a mixture that was too sharp or too bland. The cheeses are most commonly melted in a dry white wine which helps to keep the cheese from the direct heat as it melts as well as to add flavor. The Kirsch (a clear cherry brandy) was added if the cheese itself was too young to produce the desired tartness. The garlic was for additional flavoring while the flour or cornstarch assists in keeping the cheese from separating. In fact each canton in Switzerland has their own “traditional” style fondue.
The fondue from this region combines Gruyere with Vacherin a Fondue.  The wine and Kirsch is only added if the cheese is not fully ripened.  When the wine is not used, guests dip their bread in plum schnapps, then into the fondue. 

The Traditional Pot (Caquelon)

The traditional fondue pot is called a “caquelon” or “câclon” and is made of a heavy earthenware. Other variations include glazed ceramic or enameled iron. All variations are heavy to help promote even heat distribution and heat retention. The fondue is heated on your cooktop in the caquelon over low to medium heat then transferred to the table and placed over an alcohol burner or a hot plate.


Given Fondue is a “communal” meal there are a few basic guidelines to follow. To eat cheese fondue spear a piece of bread using a fondue fork and dip it into the pot. Twirl the bread cube gently in the cheese to coat it. You’ll want to let the bread drip a bit before you put it in your mouth. This will allow the excess to drip back in the pot and also allow time for cooling. When you put the bread in your mouth try not to touch the fork with your lips or tongue because the fork does go back in the pot. Alternately you can use a dining fork to slide the bread off the fondue fork then eat it with the 2nd fork. This is probably more cumbersome than necessary.

The Bread

A baguette works very well although any crusty French or Italian style breads will do.   When you slice the bread make sure that each piece includes a bit of the crust. This crust helps keep the bread on the fork after it is  placed in the cheese.

Other Fondue Styles

Broth or Bouillon
Another style of fondue is a simple vegetable broth or bouillon. This makes a lighter, less caloric meal than the cheese or hot oil versions. Potatoes as well as other vegetables or small bits of seafood are cooked in the simmering pot of broth.

Preparation And Serving Tools

 Little is needed in the way of special tools for preparing and serving fondue.
 Pot Basics
Most fondue pots come with a tray, a container for an alcohol or a “canned heat” product such as Sterno, a stand, and a pot.  The canned heat container should include a “diffuser” so you can adjust the amount of heat by closing or opening the heat source. 

 Fondue with new butane  fuel source.  There have not been many advances in fondue fuel systems until the invention of the butan fondue burner.  Currently hard to find but makes an excellent choice for meat or cheese fondues.    

 Hot Oil or Broth Fondue
Select a pot that is deep and sits on a stable stand.  Some of the fondue pots can be top heavy which is particularly dangerous when cooking with hot oil.  A pot made of enameled iron is a good choice.  The pot should be heavy and stable and the interior smooth for easy cleanup. 

Fondue Forks
The only other fondue necessity is the fondue fork.  The forks are long with two serrated tines for spearing food.  Each has a heat resistant handle such as wood or plastic.  Frequently the forks have color coded tips so diners can easily keep track of their utensils.  Bamboo skewers make a good substitute. 



Fondue Pot Fuel
There are three basic types of fuel used for most fondue sets.
Sterno, alcohol, and tea lights Fondue with new butane  fuel source.  There have not been many advances in fondue fuel systems until the invention of the butan fondue burner.  Currently hard to find but makes an excellent choice for meat or cheese fondues.  

Hot Oil or Broth Fondue
Select a pot that is deep and sits on a stable stand.  Some of the fondue pots can be top heavy which is particularly dangerous when cooking with hot oil.  A pot made of enameled iron is a good choice.  The pot should be heavy and stable and the interior smooth for easy cleanup. 

Fondue Forks
The only other fondue necessity is the fondue fork.  The forks are long with two serrated tines for spearing food.  Each has a heat resistant handle such as wood or plastic.  Frequently the forks have color coded tips so diners can easily keep track of their utensils.  Bamboo skewers make a good substitute. 



Fondue Pot Fuel
There are three basic types of fuel used for most fondue sets.
Sterno, alcohol, and tea lights   

Dessert Fondue
Dessert fondues became very popular in the 1970’s. Chocolate fondue was a favorite used for dipping ripe fruits such as bananas, strawberries, and tangerines. Some recipes suggest dipping some cubes of angel food cake as well. Other dessert fondues include caramel, coconut and marshmallow. 

Fonduta is an Italian dish similar to Fondue made with Fontina cheese and egg yolks. 

Fondue Bourguignonne
Also referred to as Beef Fondue. A mixture of half butter and half cooking oil is combined and heated in a cast iron or enamel fondue pot. Small pieces of lean meat and vegetables are speared and cooked in the hot oil. It is particularly important to use a stable fondue pot for this type of fondue. 

Bagna Cauda
This is a wonderful dish from the Piedmonte region of Italy. The name comes from bagno caldo which means “hot bath”. It is made by combining butter, olive oil, garlic and anchovies. The mixture is heated and guests use wooden skewers or fondue forks to spear a variety of fresh vegetables which are dipped and warmed. 

This is a Dutch dish (cheese dip) similar to the Italian style fondue (fonduta). 

Raclette is actually cheese from Switzerland made from cow’s milk and is slightly nutty in flavor, similar to gruyère. Raclette, the dish is served tableside. It is a large half or whole wheel of cheese, exposed to heat and and scraped off as it melts. The word raclette comes from racler , French for “to scrape.” The dish is served as a meal with boiled potatoes, dark bread and cornichons (pickles). Read complete article about Raclette. 

To eat meat fondue, spear a piece of meat and plunge it in the hot oil. Allow it to sit until the meat is cooked to your liking. Remove the fork and place it on your plate. Use your dining fork to slide the meat off the fondue fork. Then use your regular fork to dip the meat in the sauce as desired. Then eat using your regular dining fork.   

It is common to use three cheeses, Gruyere, Emmental and Walliser Bergkase.  A regional addition may include chopped morel mushrooms. 

First a roux is made of butter, flour and milk is made and Gruyere and Schabzieger cheeses are added. 

Eastern Switzerland
Appenzeller and Vacherin a Fondue are the cheeses of choice combined with a dry cider. 

The locals roast and chop garlic then combine with Gruyere cheese. 

A combination of two thirds Gruyere and one third Emmental, or a half and half version with Neuchatel wine. 

Fondue dates back to the 18th century when both cheese and wine were important industries in Switzerland. The simple to prepare meal utilized ingredients that were found in most average homes.This warm cheese dish originated in Switzerland and more specifically in the Canton of Neuchatel. The dish consists of at least two varieties of cheeses that are melted with wine and a bit of flour and served communally out of pot called a “caquelon”. Long forks are used by each guest to spear a cube of bread then the bread is dipped into the cheese and eaten. 



What is Environmental Engineering?

Environmental engineers are the technical professionals who identify and design solutions for environmental problems. Environmental engineers provide safe drinking water, treat and properly dispose of wastes, maintain air quality, control water pollution, and remediate sites contaminated due to spills or improper disposal of hazardous substances. They monitor the quality of the air, water, and land. And, they develop new and improved means to protect the environment.

Although many people are concerned about the state of our environment, environmental engineers are the people who do things to protect it from damage and to correct existing problems. Environmental engineers possess the scientific and technical knowledge to identify, design, build, and operate systems that make modern society possible. In addition to being a field for doing, the environmental engineering field and environmental engineering education are multi-disciplinary. They involve traditional engineering components such as mathematics, physics, chemistry, and engineering design. But environmental engineering education and practice also includes a range of other disciplines, such as biology, microbiology, ecology, public health, geology, meteorology, economics, political science, and computer science. To address the spectrum of issues facing the environment, environmental engineers are broadly educated, as well as technically trained.

Where do environmental engineers work?

Environmental engineers work in many places. Some of the common ones are:

  • engineering consulting firms that design and construct air and water pollution-control systems,
  • industries that need to treat their air or wastewater discharges,
  • private and municipal agencies that supply drinking water,
  • companies that treat and dispose of hazardous chemicals,
  • companies that operate treatment facilities for municipalities or industries,
  • government agencies that monitor and regulate waste discharges,
  • universities that teach and conduct research on environmental control,
  • private and government laboratories that develop the new generations of pollution-control systems,
  • international agencies that transfer knowledge and technology to the developing world, and
  • public-interest groups that advocate environmental protection.

What do environmental engineers know?

Like most engineers, environmental engineers must have a strong background in mathematics, physics, and chemistry. They learn engineering problem-solving and how to work in teams to accom-plish goals. They develop the ability to apply scientific principles as part of making engineering decisions. Environmental engineers are skilled at analysis and design, and they apply their knowledge to pro-tect the environment and human health. The breadth and multidisciplinary n ature of environmental issues requires that environmental engineers expand their skills beyond the range normally associated with any single engineering field. Depending upon their specific career goals, environmental engineers gain knowledge and skills in areas such as chemical technology, geology, water and atmospheric chemistry, microbiology, toxicology, hydrology, soil science, computers, economics, and law.


Tabanında birikmekte olan tehlikeli miktarlardaki karbondioksit ve metan gazları Ruanda ve Kongo sınırında yer alan Kivu Gölü’nü saatli bombaya çeviriyor.  Bilim insanları gölün tabanında biriken bu uçucu karışımın ne zaman patlayabileceğini kestiremiyorlar, hiçbir uyarıda bulunmadan yarın patlayabileceği gibi bir bin yıl boyunca sessiz de kalabileceğini söylüyorlar. Volkanların ve depremlerin etkilerine açık bir alandaki göldeki olası bir patlama yakınlarında yaşayan ve çoğu mülteci olan 2 milyon insanı tehdit ediyor.13-15 Ocak 2010’da, Ruanda’da uluslar arası bir araştırmacı grubuyla Kivu Gölü için çalıştay toplanacak. Çalıştayda bilim insanları volkan bilim,  tektonik ve limnoloji (suyun kimyasını inceleyen bilim dalı) bilgilerini bir araya getirecekler.  Çoğu bilim insanı gölün oldukça kararlı bir durumda olduğu görüşünde olsa da, bulunduğu bölgenin depremlere açık ve volkanik olarak aktif olması şüphelere neden oluyor.Kivu Gölü’üne benzeyen bilinen iki göl daha var: Kamerun’da yer alan Nyos ve Monoun Gölleri. Monoun Gölü, 1984 yılında saldığı karbondioksitle 37 kişinin ölümüne denden oldu. Nyos Gölü’yse, 1986 yılında büyük miktarlarda karbondioksit salarak yakınlarında yaşayan 1700 insanın boğularak ölmesine neden oldu.

Kivu Gölü’nün en büyük sorunlarından birisi ‘nefes almaması’. Tropikal iklimin de yardımıyla gölün katmanları durağanlaşıyor; karışmıyorlar, yer değiştirmiyorlar. Oysa daha soğuk iklimlerde göl suları alt ve üst tabakalar arasında dolaşır, buradakine benzer bir gaz birikmesi gerçekleşmez. Kivu’yu hem ılıman hem de tropikal iklimlerde yer alan göllerden ayıran bir diğer özellik de sıcak tuz kaynakları. Yer altı suları lava çatlaklarının ve küllerin arasından süzülerek bu kaynakları oluşturuyor ve gölü iyice durağanlaştırıyorlar. Düzenlenecek çalıştayda, sıcak tuz kaynaklarının göle etkisinin farklılaşan iklimle ve volkanik faaliyetlere nasıl değişeceği tartışılacak.

Araştırmacılar, Kivu Gölü’nün taban katmanında çözülmüş halde duran bu gaz karışımın karasızlaşıp bir tehdit oluşturmasını sağlayabilecek birkaç etmen sıralıyorlar. Olası bir deprem, volkanik bir patlama, toprak kayması ya da Ruandalıların ve Kongoluların gölden metan gazı çıkarma girişimleri. 2008’de göle yakın bir deprem meydana geldi ve 2002’de 18 kilometre uzağında bir volkanik patlama gerçekleşti. Her iki olay da bilim insanları korkuttu ancak gölde bir hareketlilik yaşanmadı.

Bilim insanları gölü bir şampanya şişesine benzetiyorlar. Taban tabakasının üzerindeki 300 metre derinliğindeki su, karbondioksit gazının dışarıya çıkmasını engelleyen bir tapa görevi görüyor. Tapanın basıncı yettiği sürece gaz suda çözünmüş halde bekleyecek. Tapayı kaldırırsanız oluşan baloncuklar oluşacak ve yüzeye ulaşacak. Araştırmacıların yanıtını aradıkları soruysa bu olayın ne kadar patlayıcı olabileceği.

Uzay Oteli 2012’de Kapılarını Açıyor!!!

Uzaydaki ilk otel olacak olan Glactic Suite Space Resort, rezervasyon almaya başladı. İlk misafirlerini 2012’de ağırlayacak olan uzay otelinde üç gece geçirebilmek için 4.4 milyon dolar ödemek gerekiyor. Yolculuk için gerekli olan eğitim Karayip Adaları’nda veriliyor ve üç ay sürüyor. 43 kişinin rezervasyon yaptığı açıklanan uzay oteli, Dünya’nın etrafını 80 dakikada dönecek, yani her 15 dakikada bir güneş doğacak. Yolcuların, ‘Pod’ adı verilen odalarda hareket edebilmesi için özel olarak tasarlanan Velcro giysilerinden giyecekleri de yapılan açıklamalar arasında.

Glactic Suite’in yöneticilerinden, uzay ve havacılık mühendisi Xavier Claramunt, uzay turizminin 15 yıl içinde normal tatil seçenekleri içinde yer alacağını düşündüğünü belirtiyor.

Başlangıçta otelin dört yolcu kapasiteli bir ‘pod’unun olması ve iki pilot astronot yardımıyla yörüngesinde hareket etmesi planlanıyor. Uzay oteli, Dünya’dan 450 kilometre yukarıdaki yörüngesinde saatte 30 bin kilometre hızla seyahat edecek. Otele ulaşmak için kullanılacak roket, Karayip Adaları’ndaki uzay limanından kalkacak ve otele varması yarım gün sürecek.

Çeviren: Özden Hanoğlu
Fotoğraflar: Galactic Suite

Bitkiyle Beslenen Örümcek


 Şimdiye kadar tanımlanan yaklaşık 40.000 örümcek türünün hepsinin avlanarak beslendiği biliniyor. Bazıları ağ kuruyor bazıları da avlarına doğrudan saldırıyor. Ancak bilim insanları buna çok çarpıcı bir istisna keşfetti: Bagheera kiplingi adıyla bilinen bir zıplayan örümcek bilim dünyasında öncelikle bitkiyle beslenen ilk örümcek örneği oldu. İlginç keşif 12 Ekim’de Current Biology’de yayımlandı. Örümceğin bitkisel besin tercihi akasya çalılarının yapraklarının ucunda bulunan, Beltian yapıları denen özel yapılar. Normalde Beltian yapıları akasya dikenlerinin boşluklarında yaşayan ve bitkinin “koruyuculuğu”nu yapan karıncaların ödülüdür. Karıncaakasya mutualizmi (yani karşılıklı faydaya dayalı ortak yaşam biçimi) birlikte evrimleşmenin doğadaki en çok incelenmiş ve bilinen örneklerinden. Örümceği Meksika’daki bir alan çalışması sırasında fark eden Villanova Üniversitesi’nden Christopher Meehan, bunun gerçekten de özellikle bitki “avlayan” ve aynı zamanda birincil besin kaynağı olarak bitki arayan ilk örümcek olduğunu söylüyor. Meehan aynı örümceğin, makalenin ortak yazarı olan, Brandeis Üniversitesi’nden Eric Olson tarafından da Costa Rica’da bağımsız olarak keşfedildiğini belirtiyor. Meehan B. kiplingi’nin katı bitkisel besin tükettiği bilinen tek örümcek türü olduğunu ekliyor. Örümceklerin bazen küçük omurgasızları avladığı da oluyor, ancak hem alandaki gözlemler hem de biyokimya analizleri örümcekgillerin bu üyesinin öncelikle bitkisel besin tükettiğini gösteriyor. Örümceklerin avladıkları hemen hemen tek hayvan ise akasyayı koruyan karıncaların larvaları. Meehan’ın anlattığına göre şimdiye kadar örümceklerde görülen tek bitkisel beslenme bir örümceğin nadiren nektar ya da polen yemesi şeklindeydi. Polenle beslenme şimdiye kadar sadece bir tür örümcekte, onda da sadece geri dönüştürmek üzere ağını yerken ağa takılmış şeyleri de ağla birlikte yiyen genç örümceklerde görülmüştü. Nektarla beslenme muhtemelen ağ kurmak yerine doğrudan avlanan örümceklerde oldukça yaygın, ama bu sadece nadir alınan bir besin. Meehan örümceklerin katı besin tüketemeyecekleri yönünde genel bir yargı olduğunu söylüyor. Örümceklerin avlarını vücut dışında sindirdiğini ve büyüklüğü yaklaşık bir mikrometreyi geçen her tür maddenin örümceğin yutağındaki özsudan süzüldüğünü anlatıyor. Oysa Beltian yapıları % 80 yapısal fiberden oluşuyor ve örümceklerin standartlarına göre hayli büyük kalıyor. Meehan örümceklerin bu bitkisel yapıları beş dakikadan kısa bir sürede tamamen tüketebildiğini belirtiyor.

Peki bu örümcekler, akasyayı korumakla görevli oldukları ve Beltian yapıları kendilerine saklayacağı düşünülen karıncaları atlatmayı nasıl başarıyor? Meehan Bagheera da dahil olmak üzere zıplayan örümceklerin inanılmaz derecede gelişmiş algılama yeteneklerine ve çevikliğe sahip olduğunu, bireylerin duruma özel stratejiler kullanarak karıncaları atlattığını söylüyor. Görünüşe göre örümcekler aynı zamanda ağlarını fazla çekici olmayan ağaçlara kuruyor ve yuvalarını karıncalara karşı aktif biçimde koruyor. Meehan son olarak örümceklerin karıncaları taklit ediyor olabileceğini belirtiyor. Özellikle genç örümcekler karıncalara benziyor ve görünüşe göre onlar gibi hareket ediyor; belki de bu örümceklerin akasya ve karıncaları inceleyen araştırmacıların uzun süre dikkatinden kaçmasının sebebi budur. Meehan aynı zamanda örümceklerin karıncaların kimyasal kokusunu da “sürünmüş” olabileceğini düşünüyor ve bununla ilgili incelemeler yapıyor.

Çikolatayla Çalışan Yarış Arabası

“Çevreci motor sporları” fikri gerçek olabilir mi? Dünyanın ilk sürdürülebilir Formula 3 yarış arabasını tasarlayıp üreten araştırma grubunun başkanı Warwick Üniversitesi’nden Dr. Kerry Kirwan’a göre bu sorunun yanıtı ‘Evet’.

Keten ipliği, geri dönüştürülmüş karbon fiber ve reçine kullanılarak üretilen aracın direksiyonuysa havuç küspesinden yapılmış. Çikolata ve hayvansal yağlardan elde edilen bir tür biyo-yakıt tüketen bu yarış arabasının aksamlarını yağlamak için de bitkisel yağ kullanılıyor. Saatte 100 km hıza sadece 2,5 saniyede ulaşan bu turbo şarjlı çevre dostu aracın en yüksek hızı ise saatte 220 km.

İlk kez 17 Ekim’de, İngiltere’deki Brands Hatch yarış pistinde seyircilerin karşısına çıkacak olan aracın, yüksek performansa ve rekabet gücüne sahip arabaların da çevre dostu malzemelerle üretilebileceğini gözler önüne sermesi umut ediliyor.

Dr. Kirwan’a göre projenin arkasındaki fikir, insanlara “sürdürülebilir ve çevre dostu olmanın ne kadar çekici, eğlenceli ve hızlı olabileceğini” göstermek. Dr. Kirwan ayrıca, “İnsanların motor sporlarının kaynak ziyanı olduğuna ilişkin algısına rağmen bu projenin, gelecekte hem yarışıp hem de çevreci olunabileceğini herkese göstermeyi” hedeflediğini de sözlerine ekliyor.

Arabanın hareket halindeki videosuna ( adresinden ulaşılabilir. 

Çeviren: Gökhun Çelik

Mimar Sinan ( 15 Nisan 1489 – 17 Temmuz 1588) Büyük Osmanlı mimarı.mimar sinan  

 Kayseri’nin Ağırnas köyünde doğdu. 1511’de Yavuz Sultan Selim zamanında devşirme olarak İstanbul’a geldi. Üç sene sonra mimar olarak Yavuz Sultan Selim’in Mısır seferine katıldı. 1521 yılında Kanuni Sultan Süleyman’ın Belgrad Seferine Yeniçeri olarak katıldı. 1522’de Rodos Seferine Atlı Sekban olarak katılıp, 1526 Mohaç Meydan Muharebesinden sonra, gösterdiği yararlıklar sebebiyle takdir edilerek Acemi Oğlanlar Yayabaşılığına (Bölük Komutanı) terfi ettirildi. Kayseri’nin Ağırnas köyünde doğdu, 17 Temmuz 1588’de İstanbul’da öldü. Doğum tarihi kesin değildir. Ailesine ve yaşamına ilişkin kimi zaman yetersiz ve çelişkili bilgiler, çağdaşı Sâi Mustafa Çelebi’nin onun ağzından yazdıklarına, mimarbaşı olduğu dönemden kalan yazışmalara, kendi vakfiyesine ve yazarı bilinmeyen belge ve kitaplara dayanmaktadır. Kaynaklara göre Sinan, I. Selim (Yavuz) padişah olduktan sonra başlatılan ve Rumeli’de olduğu gibi Anadolu’dan da asker devşirmeyi öngören yeni bir uygulama uyarınca 1512’de devşirilerek İstanbul’a getirildi. Orduya asker yetiştiren Acemi Oğlanlar Ocağı’na verildi, 1514’te Çaldıran Savaşı’nda 1516- 1520 arasında da Mısır seferlerinde bulundu. İstanbul’a dönünce Yeniçeri Ocağı’na alındı. I. Süleyman (Kanuni) döneminde 1521’de Belgrad, 1522’de Rodos seferlerine katıldı, subaylığa yükseldi. 1526’da katıldığı Mohaç seferinden sonra zemberekçibaşı (baş teknisyen) oldu. 1529’da Viyana, 1529- 1532 arasında Alman, 1532- 1535 arasında da Irak, Bağdat ve Tebriz seferlerine katıldı. Bu son sefer sırasında Van Gölü’nün üstünden geçecek üç geminin yapımını başarıyla tamamlaması üzerine kendisine haseki unvanı verildi. 1536’da Pulya (Puglia) seferlerine katıldı. 1538’de yer aldığı Karabuğdan (Moldovya) seferi sırasında Prut Irmağı üstünde yaptığı bir köprüyle dikkatleri üstüne çekti. Bir yıl sonra mimar Acem Ali’nin ölümü üzerine onun yerine sermimaran-ı hassa (saray baş mimarı) oldu. Günümüzdeki bayındırlık bakanlığına eş düşen bu görevi ölümüne değin sürdürdü. Mimar Sinan, Osmanlı İmparatorluğu’nun en güçlü olduğu çağda yaşamıştır. I. Süleyman (Kanuni), II. Selim ve III. Murad olmak üzere üç padişah döneminde mimarbaşılık etmiş, imparatorluğun gücünü simgeleyen mimarlık başyapıtlarının tasarlanıp uygulanmasında birinci derecede rol oynamıştır. Etkisi ölümünden sonra da sürmüş, her dönemde saygınlığını korumuştur. Atatürk ona ilişkin bilimsel araştırmaların başlatılmasını, onun bir heykelinin yapılmasını istemiştir. 1982’de İstanbul’daki Devlet Güzel Sanatlar Akademisi çekirdek olmak üzere oluşturulan yeni üniversiteye onun adı verilmiştir. Sinan’ın yetişmesine ilişkin doyurucu bilgi yoksa da, dülgerliği Acemi Oğlanlar Ocağı’nda öğrendiği sanılmaktadır. Acemi Oğlanlar, başka işlerin yanı sıra yapı işlerinde de görevlendirilirlerdi.

 Sinan daha sonra ordunun yapı gereksinimini karşılayan birimlerinde görev almış, buradaki çalışmalarıyla öne çıkmıştır. Gerek ordunun bu birimleri tarafından usta-çırak ilişkisi içinde gerçekleştirilen yapım ve onarım çalışmaları, gerek orduyla birlikte gittiği yerlerde görme olanağı bulduğu yapılar, Mimar Sinan’ın eğitiminin parçası olmuştur. Çeşitli kaynaklara göre Sinan 84 cami, 52 mescit, 57 medrese, 7 okul ve darülkurra, 22 türbe, 17 imaret 3 darüşşifa, 7 su yolu kemeri, 8 köprü, 20 kervansaray, 35 köşk ve saray, 6 ambar ve mahzen, 48 hamam olmak üzere sayılamayanlarla birlikte üç yüz elliyi aşkın yapı gerçekleştirmiştir.

Elli yıla yakın bir süre!Osmanlı İmparatorluğu’nun mimarbaşılığını yapmış olmasına karşın, bunların hepsini onun tasarlayıp uygulamış olduğunu söylemek güçtür. Çoğunluğu İstanbul’da olmak üzere imparatorluğun her yanına dağılmış bulunan bu yapıların bir bölümünü öğrencileri ya da ona bağlı mimarlar örgütü yapmış olmalıdır. Bunların arasında onarımlar da vardır. Bu tür sayılar Sinan’a gösterilen saygıyı ortaya koyar. Onun asıl önemi, yapılarında gerçekleştirdiği deneyler ve getirdiği yeniliklerle Osmanlı-Türk mimarlığını “klasik” olarak adlandırılan doruğuna ulaştırmasındadır.

 Sinan mimarbaşılığından önce de askeri amaçlı olmayan yapılar tasarlamış ve uygulamış olmalıdır. Ama ilk önemli yapıtı İstanbul’da ki Şehzade (Mehmed) Camii’dir. Kendisinin çıraklık dönemi yapıtı olarak nitelendirdiği bu cami, dört ayağın taşıdığı ve dört yarım kubbenin desteklediği bir kubbe ile örtülüdür. Dış görünüşlerin kitlesel etkisi azaltılmış, içerde ise daha aydınlık bir mekân oluşturma yoluna gidilmiştir. Onu izleyen Üsküdar’daki Mihrimah Sultan Camii’nde ise yarım kubbelerin sayısı üçe indirilerek daha rahat bir iç mekân araştırılmıştır. Osmanlı-Türk mimarlığının en önemli yapılarından biri Süleymaniye Camii ve Külliyesi’dir. Sinan kalfalık dönemi yapıtı olarak adlandırdığı bu yapıda İstanbul’daki Bayezid Camii’nde kullanılan taşıyıcı sistemi yinelenmiş, dört ayak üstüne oturan kubbeyi giriş-mihrap yönündeki yarım kubbelerle desteklenmiştir.

Bu, Ayasofya ile ortaya atılan strüktür sorunun, onun tarafından bir kez daha ele alınışıdır. Süleymaniye, darülkurrası, darüşşifası, hamamı, imareti, altı medresesi, dükkânları ve Kanunî Süleyman ile Hürrem Sultan’ın türbeleriyle büyük bir alana yayılmış kentsel bir düzenlemedir ve Türkler’in dinsel yapılara toplumsal hizmet yapısı içeriği katmalarının en önemli örneğidir. Kubbe ve yarım kubbeler, yüklerini, uyumlu geçişlerle bir sonrakine iletirler. Yapı bu düzenden gelen bir dinginlikle, İstanbul’un Haliç’e bakan tepelerinden birinde yer alır. Dönemin önde gelen tüm sanatçılarının katkıda bulunduğu Süleymaniye, her ayrıntısıyla bir bütün olarak ele alınmıştır. Yedi yıl gibi kısa bir sürede bitirilmiş olması Sinan’ın mimarlıkta olduğu kadar örgütleme alanındaki dehasını da ortaya koyar. Yapının yapıldığı döneme ışık tutan muhasebe defterleri de günümüze kalmıştır. Sinan yapı ile çatı örtüsü için en yetkin taşıyıcı sistemi, en yetkin biçimi bulmak yolunda deneyler yapmış, hatta zaman zaman geçmişte kullanıp sonra terkedilen yöntemleri yineleyerek bunların nasıl ileri götürülebileceğini araştırmıştır. Kimi zaman bu tür deneyleri birbirine koşut olarak sürdüğü de görülür.

 İstanbul’daki Sinan Paşa Camii gibi kimi yapıları, kubbeyi altıgen bir plana oturtmayı denemesiyle Edirne’deki Üç Şerefeli Cami’yi anımsatır. Edirnekapı’daki Mihrimah Sultan Camii’nde olduğu gibi ana mekânı tek bir kubbeyle örten camileri, erken Osmanlı dönemi camilerini düşündürür. Denemelerinin en ilginçlerinden biri gene İstanbul’daki Piyale Paşa Camii’dir. Burada kökenleri erken Osmanlı döneminden de önceye giden ve yapıyı çok sayıda küçük kubbe ile örten çok ayaklı cami şemasını ele almıştır. Bütün bu deneyler onu başyapıtlarından birine, Edirne’deki Selimiye Camii’ne götürdükleri için önemlidir. Sinan ustalık dönemi yapıtı olarak nitelendirdiği bu camide daha önce İstanbul’daki Rüstem Paşa Camii’nde çözmeye çalıştığı bir sorunu, yani kubbeyi sekizgen bir plan üstüne oturtma düşüncesini uygulamıştır. Böylece, taşıyıcı ayaklar incelmekte, yükleri ileten öğelerin küçülmesiyle de kubbe, yapıdaki en önemli mekân belirleyici öğe durumuna gelmektedir. Sinan burada 31 m’yi geçen çapıyla en büyük kubbesini gerçekleştirmiştir. Külliye’nin öteki yapıları camiye göre arka planda tutulmuştur. Selimiye, strüktüründen mekân oluşumuna, oranlarından süslemelerine kadar Klasik dönem Osmanlı-Türk mimarlık bireşiminin dilini ortaya koyan, kurallarını belirleyen çok önemli bir başyapıttır.

 Sinan, öteki yapıtlarında da araştırıcılığını sürdürmüştür. Türbeleri buna örnektir. Şehzade Mehmet Türbesi’nde dilimli kubbe kullanmış, alışılmadık ölçüde süslü bir yüz düzenlemesine gitmiştir. Kanuni Süleyman Türbesi’nde de iç mekân ile dış görünüş arasında bir denge kurmak amacıyla örtü olarak, Osmanlı-Türk mimarlık geleneğinde çok sık kullanılmayan çift yüzlü kubbeyi seçmiş, iç kubbeyi yapının içindeki ayaklara, dış kubbeyi de dış duvarlara taşıtmıştır. II. Selim Türbesi’nde ise geleneksel altı ya da sekizgen plan yerine, yapı öğeleri arasında karşıtlık yaratan, köşelerin kesik kare planını seçmiştir. Sinan’ın, denemeci tutumunu öteki işlevlerde de sürdürdüğü gözlenir. Her zaman işleve, taşıyıcı sisteme, yapının bulunduğu yere göre en uygun olacak biçimi araştırmıştır.

Yola çıkış noktası geleneksel biçim ve plan şemaları olmasına karşın, bunlara katı bir biçimde bağlı kalmamış, koşulların gerektirdiği yerlerde yeni biçimlere yönelmiş, böylece eski ile yeni arasında bir bağ oluşturabilmiştir. Sinan’ın yapıları mimarlık bakımından olduğu kadar mühendislik bakımından da önem taşır. Bu nedenle “ser mimârân-ı cihan ve mühendisân-ı devran dünyadaki mimarların ve zaman içindeki mühendislerin başı” diye anılmıştır. Yapılarının çoğunun 400 yıl sonra bile ayakta duruyor, hatta kullanılıyor olması, onların taşıyıcı sistemlerine olduğu kadar temellerine de özen gösterilmiş olmasındandır.

 Sinan’ın mühendis yanı su yollarıyla köprülerinde ortaya çıkar. Bunlarda zamanının sahip olduğu tüm mühendislik bilgilerini uygulamış, hatta kimi zaman onları aşan, ileri götüren tasarımlar gerçekleştirmiştir. İstanbul’un su sorununu çözmekle görevlendirilmiş, bentleriyle, tünelleriyle, su yolları ve su yolu kemerleriyle, biriktirme ve dağıtma yapılarıyla uzunluğu 50 km’yi aşan ve Kırkçeşme adıyla bilinen su yapılarını gerçekleştirmiştir. Süleymaniye Külliye’sine 53 milyon akçe harcanırken Kıkçeşme yapılarına 43 milyon akçe harcanmış olması da zamanında bunlara verilen önemin bir başka göstergesi olmaktadır.

 Sinan, köprülerini de en az öteki yapıtları kadar önemsemiş, toplam uzunluğu 635,5 m’yi bulan Büyükçekmece Köprüsü ile sağlam olduğu kadar güzel de olan bir yapıt diye övünmüştür. En geniş açıklığı örtecek kubbeyi, en ince ve uzun minareyi araştırmak, böyle bir minaredeki şerefelere birbirleriyle kesişmeyen üç merdivenle çıkmayı denemek, bu mühendislik dehasının yaratıcılığını ortaya koyan örneklerdir. Mimarlık, kimi zaman, içinden çıktığı toplumun genel yapısıyla uyum içinde olan bir bütünlüğe erişir. Bu, kendi gününün gereksinmelerini kendi olanaklarıyla karşılayan, ama geçmişin deneyim ve anılarını da içeren bir bireşimdir.

Yapı gereçleri, yapım yöntemleri, elde edilen biçimlerle ve onlar da yerel-iklimsel koşullarla uyum içindedirler. Bunları birbirlerinden ve içinde bulundukları toplumsal koşullardan soyutlamak olanaksızdır. Ortaya çıkan biçimler toplumun büyük bir çoğunluğunca benimsenen simgelere dönüşür. Toplumu neredeyse yapılarıyla özdeşleştirmek olasıdır. Bu yalnız belli bir yere ve çağa özgü, başka bir benzeri olmayan bir mimarlık demektir. İşte Mimar Sinan böyle bir süreç içinde yer almaktadır. Tek tek yapıtlarından çok, mimarlığı uyumlu ve kendi içinde tutarlı bir bireşime götürme yolundaki çalışmalarıyla önem taşır.

 Osmanlı-Türk mimarlığı onunla birlikte bireşim sürecini tamamlamış, arayış aşamasından klasik dönemine geçmiştir. Bu geçiş, biçim olarak kubbeyi, düzenleme ilkesi olarak da merkezi planlı yapıyı anıtsal bir mimarlığın en önemli öğesi olan kubbeyi ve ona bağlı taşıyıcılar sistemini en yalın ve açık biçimde kullanıp onu anıtsal mimarlık düzenlemelerinin çekirdeği durumuna getirmek Osmanlı-Türk mimarlığının dünya mimarlığına bir katkısıdır. Böylece hem Doğu, hem Batı ile ilişki içinde olan, Anadolu ve Akdeniz kültürlerine sahip çıkan bir Osmanlı-Türk İslam mimarlık bileşimi ortaya çıkmıştır.

  Bu, yapıya katkıda bulunan öteki sanatları da etkilemiş, imparatorluğun her yerinde ki yapı eylemleri için yol gösterici olmuştur.

 Eserlerinin bir kısmı İstanbul’dadır. 1588’de İstanbul’da vefat eden Mimar Sinan, Süleymaniye Camii’nin yanında kendi yaptığı sade türbeye gömüldü. Mimar Sinan Türbesi, İstanbul Müftülüğü’nün sütunlu kapısından çıkınca hemen solda, iki caddenin kesiştiği noktada Fetva Yokuşu sonunda solda, Süleymaniye Camii’nin Haliç duvarının önünde, beyaz taşlı sade bir türbedir. 

 Mimar Sinan türbesi

 Süleymaniye Camii’nin eski ağalar kapısının karşı köşesinde, yol ayrımında üçgen bir alandadır. Önde som mermerden yapılmış bir sebil görülmektedir. Sebilin arkasındaki ufak mezerlıkta 6 sütunlu, üstü örtülü ve etrafı açık türbede Mimar Sinan’ın mezarı bulunmaktadır. Türbesini ölümünden az önce kendisi yapmıştır. 1933 yılında Mimar Vasfi Egeli tarafından restore edilmiştir. Sandukanın uçları ile üzerindeki burma kavuk, mermerdendir. Sokağa bakan demir parmaklıklı bir pencereden türbe görünür. mimar sinan türbesi 

 Mimar Sinan’ın Eserleri Mimar Sinan 92 camii, 52 mescit, 57 medrese, 7 darül-kurra, 22 türbe, 17 imaret, 3 darüşşifa (hastane), 5 su yolu, 8 köprü, 20 kervansaray, 36 saray, 8 mahzen ve 48 de hamam olmak üzere 375 eser vermiştir.















  • Hiçbiri
  • erkan: erkan <3 cansu
  • erkan: cansuuu cansuuu cansuuuuuuuuuuuu